به گزارش خبرنگار مهر، نشست خبری سی و چهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، با حضور ابراهیم حیدری، دبیر این دوره در سالن سرای کتاب، موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
ابراهیم حیدری، دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، در ابتدای این نشست با قدردانی از فعالان و زحمتکشان حوزه فرهنگ و کتاب اظهار کرد: رسالت اهالی فرهنگ، به‌ویژه فعالان حوزه کتاب، کمتر از زحمات کسانی نیست که در میدان جنگ تلاش می‌کنند. از همه بزرگوارانی که در حوزه کتاب فعالیت دارند، صمیمانه تشکر می‌کنم و قدردانم که دعوت ما را پذیرفتند.
او با گرامیداشت یاد رهبر شهید گفت: ایشان از بزرگان و اندیشمندان حوزه کتاب و کتابخانه بودند و شناخت خوبی از کتاب داشتند. یکی از دوستان نقل می‌کرد که ایشان هر رمانی را که منتشر می‌شد، مطالعه می‌کردند یا دست‌کم آن را می‌دیدند. شایسته است از این شخصیت بزرگ تاریخ یاد کنیم و برای ایشان علو درجات مسئلت داشته باشیم.
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب همچنین یاد شهدای جنگ ۱۲روزه و شهدای جنگ تحمیلی، سرداران، بزرگان، سیاستمداران و کودکانی را که بی‌گناه در مدارس و خانه‌های خود به شهادت رسیدند، گرامی داشت و افزود: امیدواریم بتوانیم راه این بزرگان را ادامه دهیم و با همکاری، همراهی، همدلی و هم‌افزایی و استفاده از ظرفیت‌هایی که هرکدام از ما در اختیار داریم، به عبور ایران از مصیبت‌ها و گرفتاری‌ها کمک کنیم. این مسیر جز با کنار هم بودن و همراهی امکان‌پذیر نیست و باید برای حفظ ایران عزیز تلاش کنیم.
کتاب، بخشی از هویت تاریخی و دینی ایران
حیدری با تأکید بر جایگاه کتاب در فرهنگ ایران و سنت دیرینه کشور بیان کرد: ایران عزیز، فرهنگ، تاریخ و پیشینه‌اش با کتاب شناخته شده است و کتاب در فرهنگ ایران‌زمین جایگاه ویژه‌ای دارد. در فرهنگ دینی ما نیز خواندن و کتاب اهمیت فراوانی دارد؛ معجزه قرآن با خواندن آغاز می‌شود و همین موضوع نشان‌دهنده جایگاه والای خواندن و کتاب در فرهنگ دینی ماست.
او ادامه داد: مجموعه شواهد، نمادها و مؤلفه‌های فرهنگی نشان می‌دهد که فرهنگ تاریخی و دینی، مردم و پیشینه ما با کتاب پیوند خورده است. امیدواریم بتوانیم این پیشینه و تاریخ را به بهترین شکل حفظ و حراست کنیم و آن را به آیندگان بسپاریم. معتقدم رسالت هفته کتاب نیز در همین مسیر تعریف می‌شود.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به تفاوت کارکرد هفته کتاب و نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران گفت: هفته کتاب یکی از رویدادهای مهم و تأثیرگذار حوزه فرهنگ است که پس از نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار می‌شود؛ البته کارکرد این دو رویداد از نظر فضای رسانه‌ای، اثرگذاری، تبلیغ و ترویج متفاوت است. نمایشگاه بین‌المللی کتاب کارکرد خاص خود را دارد، اما هفته کتاب بیشتر بر اثرگذاری بلندمدت، فرهنگ‌سازی و ایجاد زیرساخت‌های ترویج کتاب و کتاب‌خوانی متمرکز است و می‌تواند بر لایه‌های مختلف جامعه و رسانه‌ها اثر بگذارد.
او با اشاره به نقش فعالان و سیاست‌گذاران حوزه کتاب در برگزاری این رویداد اظهار کرد: بخش عمده مسئولیت سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرا بر عهده ما مسئولان و برنامه‌ریزان است، اما تلاش‌های هفته کتاب در واقع امتداد فعالیت‌هایی است که شما فعالان حوزه کتاب در طول سال انجام می‌دهید. در این هفته باید کمک کنیم آنچه در سال گذشته در حوزه کتاب اتفاق افتاده، به بهترین شکل ارائه و منعکس شود.
صنعت نشر از شرایط اقتصادی و تحریم‌ها تأثیر می‌پذیرد
حیدری در ادامه با اشاره به ضرورت شنیدن نقدهای فعالان حوزه کتاب گفت: اگر نقدی به حوزه کاری ما وجود دارد ــ که قطعاً وجود دارد ــ باید آن را بشنویم. اگر مشکلات و چالش‌هایی در حوزه کتاب و نشر وجود دارد، لازم است با همکاری یکدیگر برای آن‌ها راهکار پیدا کنیم تا این مسائل به مسئولان منتقل شود و در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری سال آینده مورد توجه قرار گیرد.
او با اشاره به اینکه بخشی از مشکلات حوزه نشر ممکن است به ضعف عملکرد مسئولان بازگردد، افزود: البته بخش عمده‌ای از این مشکلات، مختص صنعت نشر نیست. صنعت نشر از سایر صنایع جدا نیست و با آن‌ها پیوند دارد. همان‌طور که صنعت خودرو و دیگر صنایع از شرایط عمومی کشور تأثیر می‌پذیرند، تولید یک کتاب نیز به صنایع مختلف و وضعیت‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گره خورده است.
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب ادامه داد: ما نزدیک به دو سال است که در شرایط جنگی و تحریم‌های شدید قرار داریم و طبیعی است که این وضعیت بر صنعت نشر، کتاب، چاپ، کاغذ و دیگر بخش‌های مرتبط تأثیر بگذارد. در این شرایط، آسیب‌هایی متحمل شده‌ایم که بخشی از آن‌ها مستقیم و بخشی غیرمستقیم بوده است. این شرایط، مسیری است که سیاستمداران و دست‌اندرکاران کشور انتخاب کرده‌اند و ما نیز متأثر از آن در همین فضا زندگی و فعالیت می‌کنیم.
او تأکید کرد: قطعاً مشکلاتی وجود دارد و امیدواریم با کمک و همراهی یکدیگر بتوانیم برای حل آن‌ها اقدام کنیم.
واگذاری اجرای برنامه‌ها به تشکل‌ها و انجمن‌های تخصصی
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تشریح رویکرد اجرایی این دوره از هفته کتاب گفت: تلاش ما در سال جاری این بوده است که نقش تسهیلگر و هماهنگ‌کننده داشته باشیم و مجموعه فعالیت‌ها را به تشکل‌ها، انجمن‌ها، نهادهای صنفی و دستگاه‌های خارج از مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار کنیم. به همین دلیل، تلاش کرده‌ایم کمتر به‌صورت مستقیم وارد اجرای برنامه‌ها شویم و بیشتر نقش هماهنگ‌کننده و تسهیلگر را بر عهده داشته باشیم.
حیدری افزود: شاید کمتر از چهار یا پنج درصد برنامه‌ها توسط خانه کتاب و ادبیات ایران و مجموعه‌هایی اجرا شود که به حضور مستقیم ما، سیاست‌گذاری یا برنامه‌ریزی نیاز دارند. سایر برنامه‌ها به تشکل‌ها و مجموعه‌های مرتبط سپرده شده است. تاکنون نزدیک به ۱۳۰۰ برنامه به دست ما رسیده و با احتساب برنامه‌های استان‌ها و مجموعه برنامه‌هایی که در تهران برگزار می‌شود، بیش از ۲۰۰۰ برنامه برای این هفته پیش‌بینی شده است.
او با اشاره به حمایت خانه کتاب از این برنامه‌ها بیان کرد: در بخشی از این برنامه‌ها نقش حمایتگر داریم؛ گاهی حمایت معنوی و گاهی حمایت مالی ارائه می‌کنیم، اما تلاش کرده‌ایم حضور مستقیم ما در اجرای برنامه‌ها کمتر باشد. این رویکرد کلی ما در بخش اجرایی هفته کتاب است.
بیش از ۴۰ نشست تخصصی در سرای اهل قلم
حیدری در تشریح برنامه‌های محتوایی هفته کتاب گفت: در این بخش معمولاً تلاش می‌کنیم نشست‌های تخصصی برگزار کنیم تا مسائل و مشکلات حوزه کتاب و نشر و همچنین موضوعاتی که در سال گذشته با آن‌ها مواجه بوده‌ایم یا احتمال دارد در سال آینده با آن‌ها روبه‌رو شویم، با حضور تشکل‌ها و انجمن‌های مرتبط بررسی شود.
او افزود: بیش از ۴۰ نشست در سرای اهل قلم پیش‌بینی شده است که برنامه‌ریزی و اجرای آن‌ها بر عهده انجمن‌ها و تشکل‌هاست. در این نشست‌ها تلاش می‌کنیم مسائل بنیادی و اجرایی حوزه‌های مختلف مطرح و رسانه‌ای شود تا دستگاه‌های مرتبط نیز بتوانند این موضوعات را در برنامه‌های خود قرار دهند.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به رخدادهای دو سال گذشته و ضرورت توجه به پیوند فرهنگی انقلاب اسلامی اظهار کرد: انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بوده است و با توجه به اتفاقاتی که در این دو سال، به‌ویژه در جریان جنگ تحمیلی، رخ داده، ضرورت دارد برنامه‌هایی متناسب با این رویدادها نیز داشته باشیم. بخشی از برنامه‌های هفته کتاب نیز به مناسبت‌های مرتبط اختصاص دارد.
از انتخاب شعار تا برگزاری افتتاحیه در روستای فرخ‌آباد
حیدری در ادامه، فرایندهای اجرایی انجام‌شده برای برگزاری سی‌وچهارمین هفته کتاب را تشریح کرد و گفت: انتخاب شعار هفته کتاب و نام‌گذاری روزهای این هفته از جمله اقداماتی بوده که انجام شده و اطلاع‌رسانی درباره آن‌ها صورت گرفته است. امسال روزهای هفته کتاب به نام مشاهیر و بزرگان ایران‌زمین نام‌گذاری شده‌اند.
او با اشاره به یکی از برنامه‌های متفاوت این دوره بیان کرد: برای نخستین‌بار تصمیم گرفته‌ایم افتتاحیه هفته کتاب را در یکی از روستاهای برگزیده جشنواره کتاب برگزار کنیم. این مراسم روز شنبه ساعت ۱۰ صبح در روستای فرخ‌آباد استان البرز برگزار خواهد شد.
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب همچنین از ابلاغ احکام مسئولیت ستادهای استانی خبر داد و گفت: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای همه استانداران حکم ریاست ستاد هفته کتاب را صادر کرده است و مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها نیز به‌عنوان دبیر هفته کتاب و مسئول اجرایی ستادهای استانی فعالیت می‌کنند. به این ترتیب، استانداران در بالاترین سطح مسئولیت پیگیری برنامه‌های هفته کتاب در استان‌ها را بر عهده دارند.
او ادامه داد: پس از ابلاغ سیاست‌ها و رویکردهای اجرایی به استان‌ها، نزدیک به ۱۵۰۰ برنامه از سوی استان‌ها به دست ما رسیده است. تلاش کرده‌ایم ۵۰ درصد اعتبارات هفته کتاب استان‌ها را پیش از آغاز این هفته واریز کنیم و ۵۰ درصد باقی‌مانده نیز پس از دریافت گزارش‌ها، بررسی عملکردها و ارزیابی برنامه‌ها پرداخت خواهد شد.
حیدری با اشاره به هماهنگی با دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط گفت: برای اجرای برنامه‌ها با دستگاه‌ها و نهادهایی مانند شهرداری‌ها، سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد و دیگر دستگاه‌های عمومی و رسانه‌ای هماهنگی کرده‌ایم تا بتوانیم از ظرفیت آن‌ها در برگزاری برنامه‌های هفته کتاب استفاده کنیم.
برنامه‌های شاخص سی‌وچهارمین هفته کتاب
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب در ادامه به تشریح برنامه‌های شاخص این رویداد پرداخت و گفت: یکی از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای نخستین‌بار، برگزاری برنامه‌ای ویژه در یکی از روستاهای برگزیده است. همچنین برنامه‌ای با عنوان «امین زبان پارسی» برای بزرگداشت رهبر شهید در روز دوشنبه و با حضور وزیر فرهنگ و مسئولان فرهنگی برگزار خواهد شد.
او از برگزاری اختتامیه جشنواره داستان شش‌کلمه‌ای با یاد فرشته‌های میناب خبر داد و افزود: در این جشنواره آثار متعددی از سراسر جهان به دبیرخانه رسیده است؛ به‌گونه‌ای که از ۳۹ کشور در این رویداد اثر دریافت کرده‌ایم. این برنامه بازتاب‌های خوبی داشته و با حضور چند تن از وزیران، مسئولان فرهنگی و هنرمندان در تهران برگزار خواهد شد.
حیدری همچنین به اجرای طرح فصلی فروش کتاب اشاره کرد و گفت: فراخوان این طرح اعلام شده و تعداد زیادی از کتاب‌فروشی‌ها برای حضور در آن ثبت‌نام کرده‌اند. این طرح به دو شکل حضوری و مجازی اجرا می‌شود و ۲۰ درصد یارانه معاونت فرهنگی از طریق کد ملی در اختیار خریداران قرار می‌گیرد.
او با اشاره به دیگر برنامه‌های این هفته بیان کرد: برنامه تجدید میثاق با امام راحل روز گذشته برگزار شد و هم‌زمان با روز کتاب، کتاب‌داری و کتاب‌خوانی نیز برنامه‌هایی از جمله تجلیل از کتابداران پیش‌بینی شده است.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران از برگزاری مراسم کتاب سال جوانان با همکاری جهاد دانشگاهی خبر داد و افزود: بیش از ۴۰ نشست علمی، فرهنگی و کارگاهی در حوزه‌های مختلف و در سالن‌ها و مراکز گوناگون سراسر کشور برگزار می‌شود. همچنین نمایشگاه استانی کتاب در شهر یزد هم‌زمان با هفته کتاب آغاز به کار خواهد کرد.
او ادامه داد: برگزاری کتاب سال دانشجویی با همکاری جهاد دانشگاهی، مراسم قلم زرین با همکاری انجمن قلم ایران، یادمان شهدای دانش‌آموز لامرد و میناب با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس و برنامه‌هایی با همکاری سازمان اکو از دیگر رویدادهای این هفته هستند.
حیدری با اشاره به برنامه‌های مرتبط با حوزه کودک و نوجوان گفت: نشست‌ها و کارگاه‌هایی در حوزه کودک با همکاری انجمن‌ها و تشکل‌های تخصصی مرتبط برگزار خواهد شد. همچنین نشست کتابخانه‌های ملی کشورهای آسیایی و اقیانوسیه با همکاری کتابخانه ملی برگزار می‌شود که بیش از ۱۵ کتابخانه ملی در آن حضور خواهند داشت.
او از برگزاری نخستین جشنواره کتاب و کتاب‌خوانی در زندان‌های سراسر کشور و بزرگداشت روز کتاب‌خوانی در کتابخانه مجلس نیز خبر داد و افزود: در کنار این برنامه‌ها، رویدادهای دیگری نیز در استان‌های مختلف برگزار خواهد شد.
دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب در پایان به برنامه‌های مرتبط با انجمن‌های ادبی اشاره کرد و گفت: ثبت‌نام انجمن‌های ادبی انجام شده و اقدامات لازم برای برگزاری برنامه‌های آن‌ها در حال انجام است. همچنین روز ادبیات استان‌ها و تشکیل نخستین تشکل مروجان کتاب و کتاب‌خوانی از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این دوره است.
حیدری در پایان تأکید کرد: تلاش کردم بخشی از برنامه‌های هفته کتاب را به اختصار معرفی کنم. اطلاعات و جزئیات این برنامه‌ها نیز در سایت خانه کتاب و ادبیات ایران بارگذاری و به‌روزرسانی خواهد شد تا علاقه‌مندان بتوانند به اطلاعات مربوط به رویدادهای مختلف دسترسی داشته باشند.
نظر شما